Działalność podmiotu zagranicznego w Federacji Rosyjskiej w formie zakładu.

Oddział albo przedstawicielstwo.

Podmiot działa poprzez zakład, jeśli: posiada miejsce działalności w Federacji Rosyjskiej i prowadzi tu regularną działalność gospodarczą. Zgodnie z art. 306 kodeksu podatkowego FR zakładem jest oddział, przedstawicielstwo, filia, biuro, agencja, każda inna jednostka lub inne miejsce działalności podmiotu, przez które podmiot prowadzi regularną działalność gospodarczą w Federacji Rosyjskiej, związaną z przewidzianymi w kontrakcie robotami budowlanymi, robotami w zakresie instalacji, zmontowania, montażu, uruchomienia, serwisu i eksploatacji urządzeń, łącznie z automatami do gry.

Umowa zawarta 22 maja 1992 r. między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Federacji Rosyjskiej w Moskwie w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U.1993/125/569; 2008/160/997) zawiera następujący przepis:

„Artykuł 4. Zakład.

1.W rozumieniu niniejszej umowy określenie „zakład” oznacza stałą placówkę, przez którą osoba mająca miejsce zamieszkania lub siedzibę w jednym Umawiającym się Państwie prowadzi całkowicie lub częściowo działalność handlową lub gospodarczą w drugim Umawiającym się Państwie.

2.Określenie „zakład” obejmuje w szczególności: a) miejsce zarządu, b) filię, c) biuro, d) zakład fabryczny, e) warsztat (…).”

Pojęcia przedstawicielstwa i oddziału (odnoszące się do terminologii prawa cywilnego) należy odróżniać od pojęcia zakładu, czyli stałego przedstawicielstwa w rozumieniu prawa podatkowego. Najczęściej spotykanym wariantem jest funkcjonowanie w Rosji jednostki zagranicznej osoby prawnej (przedstawicielstwa lub oddziału), która jest jednocześnie stałym przedstawicielstwem w rozumieniu kodeksu podatkowego FR.

Zgodnie z art. 55 kodeksu cywilnego FR przedstawicielstwo reprezentuje interesy podmiotu zagranicznego, natomiast oddział reprezentuje jego interesy i realizuje jego funkcje. Oddział, w odróżnieniu od przedstawicielstwa, które wyłącznie pełnie funkcje reprezentacji podmiotu, może bezpośrednio prowadzić działalność gospodarczą właściwą dla podmiotu.

Oprócz tego, oddział różni się od przedstawicielstwa tym, że:

– zgodnie z art. 22 Ustawy Federalnej nr 160-FZ od 09.07.1999 r. (w redakcji 29.04.2008 r.) o inwestycjach zagranicznych w FR, podmiot zagraniczny zobowiązany jest do zainwestowania kapitału (dowolnej wysokości i formy: pieniężnej, aportu i in.) w środki trwałe oddziału, przy czym ocena szacunkowa inwestycji kapitałowej powinna zostać wskazana w Regulaminie oddziału.

– okres akredytacji przedstawicielstwa wynosi 1-3 lata, oddziału – 1-5 lat.

Przedstawicielstwa i oddziały nie posiadają osobowości prawnej i podlegają obowiązkowej akredytacji. Zgodnie z postanowieniem Rządu Federacji Rosyjskiej nr 1419 z dnia 21 grudnia 1999 r. oddziały akredytuje Państwowa Izba Rejestracyjna przy Ministerstw Sprawiedliwości FR.

Akredytacja stanowi pierwszy krok ku rozpoczęciu działalności w formie oddziału (przedstawicielstwa).

Oddział może prowadzić działalność gospodarczą w FR od dnia jego akredytacji i kończy działalność z dniem zakończenia okresu jej ważności.

Z punkty widzenia Kodeksu Podatkowego FR zakład niewiele się różni od rosyjskich osób prawnych – podlega opodatkowaniu tymi samy podatkami włączając podatek od dochodu, majątku. VAT, podatki socjalne (Jednolity Podatek Socjalny) itd. Wyjątki wynikają z naliczania podstawy opodatkowania (art. 307 kodeksu podatkowego FR). Ponadto przy transferze dochodu z Rosji za granicę (na konto podmiotu macierzystego) nie powstaje obowiązek zapłaty przez oddział podatku od dywidendy, pod warunkiem, że środki finansowe przemieszczane są w ramach jednej osoby prawnej.

Działalność podmiotu zagranicznego bez utworzenia zakładu.

Plac budowy.

Uniknąć utworzenia zakładu prowadząc działalność gospodarczą w Rosji można na podstawie umowy międzynarodowej, która zgodnie z Konstytucja FR oraz, między innymi, z np. 7 kodeksu podatkowego FR, nosi charakter priorytetowy w stosunku do ustawodawstwa krajowego.

Rosyjsko-polska umowa z dnia 22 maja 1992 r. w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku (Dz.U.1993/125/569; 2008/160/997)

„Artykuł 4. Zakład.

3.Plac budowy, obiekt budowlany, montażowy (…), stanowią zakład, jeżeli czas trwania prowadzonych prac przekracza 12 miesięcy. Właściwe władze Umawiającego się Państwa, w którym prowadzone są takie prace, mogą w wyjątkowych przypadkach, na wniosek osoby prowadzącej takie prace, nie traktować za zakład takiej działalności przekraczającej 12 miesięcy, lecz nie dłużej niż 24 miesiące.”

Mimo, że rozdział 25 kodeksu podatkowego takiego przepisu nie zawiera, należy się kierować w/w priorytetowymi normami prawa międzynarodowego.

Więc, podmiot zagraniczny może działać bez zakładu na placu budowy. Plac budowy na terenie Federacji Rosyjskiej zgodnie z np. 308 pkt. 1 kodeksu podatkowego FR to: 1) miejsce budowy nowych oraz rekonstrukcji, zwiększenia, modernizacji technicznej i (lub) remontu istniejących nieruchomości; 2) miejsce budowy i (lub) montażu, rekonstrukcji, zwiększenia i (lub) modernizacji technicznej budowli oraz maszyn i urządzeń, normalne funkcjonowanie których wymaga trwałego mocowania na fundamencie lub mocowania do trwałych elementów konstrukcji budynków, budowli.

Więc, jeśli umowa o roboty budowlane, np., dotyczy remontu lub prac wykończeniowych lokali lub montażu urządzeń, które nie są trwale związane z fundamentem lub z elementami konstrukcji budynku, taka działalności nie będzie stanowiła działalności prowadzonej bez zakładu na placu budowy i wymaga utworzenia zakładu (mianowicie, oddziału).

Pismo Federalnego Urzędu Podatkowego nr 23-1-10/9-419 z dnia 06.02.2004 r. dotyczące wyjaśnień z zakresu rosyjsko-niemieckiej umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, które można przyjąć za stanowisko resortu w tym zakresie, powołuje się na to, że w stosunkach pomiędzy urzędami skarbowymi Rosji i Niemiec zostało przyjęte traktowanie placu budowy (obiektu robót instalacyjnych) jako działalności związanej z planowaniem i nadzorem nad obiektem budowanym, ale pod warunkiem, że taką działalność prowadzi bezpośrednio osoba, która wykonuje roboty budowlane. W przypadku, jeśli planowanie i nadzór nad obiektem budowanym realizuje inna osoba i jej działalność jest ograniczona tylko do tych dwóch rodzajów działalności, taka działalność nie może być traktowana jako plac budowy (obiekt robót instalacyjnych).

12-miesięczny okres trwania placu budowy.

Z kolei przy wyliczeniu okresu trwania placu budowy należy się kierować kodeksem podatkowym, mianowicie art. 308 pkt. 3, zgodnie z którym (w przypadku pełnienia funkcji GW przez podmiot zagraniczny) plac budowy uważa się za istniejący od zdarzenia, które zaistniało jako pierwsze: albo od momentu podpisania protokołu o przekazaniu placu budowy, albo od dnia faktycznego rozpoczęcia robót; aż do podpisania przez zamawiającego (inwestora) protokołu odbioru obiektu lub zakresu robót a w przypadku braku sporządzonego protokołu lub niezakończenia robót po jego podpisaniu – do dnia faktycznego zakończenia robót. Jeśli podmiot jest podwykonawcą, dniem rozpoczęcia placu budowy będzie dzień podpisania protokołu o przystąpieniu do wykonania jego części robót, dniem zakończenia – dzień podpisania protokołu odbioru robót przez GW, jeśli nie był podpisany – dzień faktycznego zakończenia zleconych mu robót.

Art. 308 pkt. 2: do tego okresu są zaliczane wszystkie prowadzone na placu budowy przez podmiot zagraniczny roboty przygotowawcze, budowlane i (lub) instalacyjne, w tym roboty związane z budową dróg dojazdowych, komunikacji, okablowanie elektryczne, drenaż i inne obiekty infrastruktury, za wyjątkiem obiektów infrastruktury, które powstają do celów nie związanych z placem budowy. W przypadku zawieszenia prac budowanych uważa się, że plac budowy nadal istnieje, chyba że zawieszenie nastąpiło na skutek decyzji organów władz państwowych na okres ponad 90 dni.

W przypadku zawarcia przez GW-podmiot zagraniczny umów podwykonawstwa, okresy prowadzenia robót przez podwykonawcę zaliczane są do czasu robót samego GW, chyba że istnieje bezpośrednia umowa „podwykonawca – zamawiający (inwestor)” wychodząca zakresem poza zakres robót GW a podwykonawca i GW przy tym nie są powiązani, m.in. poprzez 20% udział w kapitale zakładowym.

W przypadku, jeśli podwykonawcą jest również podmiot zagraniczny, jego działalność na tym placu budowy jest traktowana jako zakład podwykonawcy pod warunkiem, że jego działalność trwa powyżej 30 dni kalendarzowych a GW posiada zakład (art. 308 pkt. 2 kodeksu podatkowego).

Rejestracja w urzędzie skarbowym.

Plac budowy podmiotu zagranicznego jest traktowany jako wyodrębniona jednostka od momentu rozpoczęcia prac na nim. Jako wyodrębniona jednostka podmiot zagraniczny musi się zarejestrować w urzędzie skarbowym.

Zgodnie z art. 83 kodeksu podatkowego oraz Regulaminu Federalnego Urzędu Skarbowego nr АP-3-06/124 z dnia 07.04.2000 r. o ewidencji skarbowej podmiotów zagranicznych, podmiot zagraniczny w celu umożliwienia kontroli skarbowej musi się zarejestrować w urzędzie skarbowym niezależnie od tego, czy są okoliczności, które według ustawodawstwa FR i umów międzynarodowych powodują powstanie obowiązku podatkowego. Zgodnie z w/w Regulaminem, jeśli podmiot zagraniczny zamierza działać na terenie Federacji Rosyjskiej w ciągu 30 dni w roku (z przerwami bądź łącznie), jest on zobowiązany zarejestrować się w urzędzie skarbowym w terminie 30 dni od rozpoczęcia działalności.

Umowa międzynarodowa wpływa na sposób opodatkowania podmiotu, natomiast zarówno w/w rejestracja, jak i regularne składanie deklaracji z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych ( art. 307 pkt. 8) odbywa się niezależnie od obowiązku podatkowego.

Właściwym urzędem skarbowym będzie według art. 83 urząd miejsca prowadzenia działalności, czyli każdego placu budowy oraz położenia każdej z należących do podmiotu nieruchomości i każdego środku transportu.

Podmiot zagraniczny – rezydent Polski w przypadku podpisania umowy o roboty budowlane w Rosji jest zobowiązany do rejestracji w U.S. w FR według odpowiedniej właściwości urzędu (najczęściej ograniczonej do miejsca lub miejsc położenia placu lub placów budowy), w terminie do 30 dni od rozpoczęcia działalności.

W przypadku przekroczenia okresu 12 miesięcy, na podstawie Rozdziału 25 kodeksu podatkowego i Wytycznych Federalnego Urzędu Skarbowego nr BH-3/23-150 z dnia 28.03.2003 r. o stosowaniu tego rozdziału kodeksu podatkowego wobec podmiotów zagranicznych, podstawą do wyliczenia wysokości podatku dochodowego od osób prawnych w FR jest pierwszy okres sprawozdawczy następujący po zakończeniu faktycznego okresu istnienia placu budowy na podstawie całokształtu robót wykonanych od dnia otwarcia placu budowy.

Należy uwzględnić również przepisy Ustawy nr 1807-1 z dnia 25.10.1991 r. O językach narodowości Federacji Rosyjskiej, zgodnie z którą podmiot prowadzący działalność w FR jest zobowiązany do prowadzenia ewidencji działalności i księgowości w jedynym języku państwowym – j. rosyjskim.

Odpowiedzialność z tytułu prowadzenia działalności bez rejestracji w U.S. reguluje art. 15.3. pkt. 2 kodeksu wykroczeń FR, przewidujący karę grzywny w wysokości 2.000 – 3.000 rubli; brak rejestracji może zostać ukarany kara grzywny 500-1.000 rubli.

Jeśli

1) planowany okres budowy wynosi poniżej 12 miesięcy

2) charakter robót jest zgodny z wymogami robót prowadzonych przez plac budowy,

3) dopuszczenie (patrz następny rozdział, czyli „licencja”) przewiduje ten zakres robót,

podmiot zagraniczny może prowadzić działalność jako plac budowy bez opodatkowania w Rosji.

Jeśli dopuszczenie („licencja”) nie obejmuje wszystkich robót, część robót może zostać przekazana rosyjskim lub zagranicznym podwykonawcom. Przy tym ważnym jest udział samego podmiotu w robotach.

Mogą, np., występować dwa „niezależne” podmioty zagraniczne na tym samym obiekcie, które zdążą w okresie do 12 miesięcy przeprowadzić zlecone roboty.

Powyższe materiały są chronione prawem autorskim, dotyczy to zarówno całości, jak poszczególnych ich części.
Prawa autorskie są własnością Natalii Wasilenko.
Zapisywanie materiałów na komputerze i drukowanie ich kopii jest dozwolone wyłącznie do niekomercyjnego użytku osobistego.
Wszelkie inne sposoby wykorzystania, powielanie jakąkolwiek techniką, tłumaczenie, dostosowanie, modyfikacja lub inne zmiany, dystrybucja, w tym przesyłanie, użyczanie, wprowadzanie do obrotu, publiczne udostępnianie lub zapisywanie w każdej formie i przy użyciu jakichkolwiek środków, zarówno w całości, jak i częściowo, bez uprzedniego uzyskania pisemnego zezwolenia autora jest zabronione.
Niniejsze nie dotyczy powołanych w materiałach aktów prawnych.